21 Kasım 2017, Salı

Üst Menu

Jiyan Semt Pazarı Destek Bekliyor

Jiyan Semt Pazarı Destek Bekliyor
Diyarbakır’da kadınların ekonomik ve kültürel hayata etkin katılımını sağlamak amacıyla sadece kadınların çalıştığı Kadın Sabit Semt Pazarı projesi ile pek çok ev kadını iş hayatına atıldı.
27 Şubat 2014
-A +A

Röportaj: Sidar Basut

 

Diyarbakır’da kadınların ekonomik ve kültürel hayata etkin katılımını sağlamak amacıyla sadece kadınların çalıştığı Kadın Sabit Semt Pazarı projesi ile pek çok ev kadını iş hayatına atıldı.

 

Diyarbakır Bağlar Belediyesi tarafından yapılan ve sadece kadınların çalıştığı pazarda, 200’den fazla kadın çalışıyor. Kadınlar bir taraftan evden ürettikleri yiyecekleri tezgahlarında halkın hizmetine sunarken, diğer taraftan çocuk kıyafetlerinden, yetişkin kıyafetlerine kadar pek çok kesime hizmet vermeye devam ediyor. Pazarın en güzel tarafı ise bütün çalışanların kadın olması. Adından da anlaşılacağı gibi kadınlar pazarı bir yaşam alanı haline dönüştürmüşler. Haftanın 6 günü açık olan pazarda; Çarşamba günü tatil, Salı günleri ise indirim oluyor.

 

Bizler de siz değerli okuyucularımız için Jiyan Semt Pazarı’na gidip kadınların sesine kulak verdik.

 

Başlangıçta büyük beklenti ve umutla açılan Pazar, şimdilerde yerini umutsuzluğa bırakmış.

 

Toplam 5 asil, 5 yedek olmak üzere 10 kişiden oluşan yönetim kadrosunun sorumlularından Nejla Eskin’e pazarın kuruluş amacını ve şimdilerde kadınlarda oluşan bu umutsuzluğun nedenlerini sorduk.

 

Nejla hanım bize bu pazarın kuruluş amacından biraz söz eder misiniz? Ne zaman açıldı Pazar?

 

Nejla Eskin: Bizim resmi açılışımız 19 Ağustos 2013’tü. Pazarın kuruluş amacı; mağdur olan, ekonomik durumu kötü olan kadınlara iş istihdamı sağlamak. Zaten çalışanların hepsi kadın. Burada çalışan kadınlar hem kendi ekonomik özgürlüğünü kazanıyor, hem de evlerine ekonomik katkıda bulunuyorlar.

Peki burada işleyiş nasıl yürüyor? Yani bütün kadınlar hergün geliyor mu?

 

Nejla Eskin: Burada 200’den fazla kadın çalışıyor, ama aktif 104 kadın yer alıyor. Herkesin bir yedeği var. Bütün stantlar her gün açık olsun diye, bir sorun çıktığında yedekler asillerin yerine geçiyor.

 

Haftada kaç gün açık Pazar?

 

Nejla Eskin: Haftanın 6 günü açığız. Çarşamba günleri tatil günümüz, Salı günleri ise indirim günümüz var. O gün bütün reyonlarda indirim oluyor.

 

Açıldığı günden bu yana nasıl bir ilgiyle karşılaştınız? Özellikle siyasi otoriteler ve sivil toplum örgütlerinden bir destek görüyor musunuz?

 

Nejla Eskin: Yaklaşık 7-8 aydır buradayız. Bu Bağlar Belediyesi’nin bir projesiydi. Biz kadınlar da başvurduk, tabi başvuranlar arasında seçilen kadınlar rasgele seçilmediler. Gerçekten mağdur durumda olan, ihtiyacı olan kadınlar seçildi. Gelen giden bazı kurumlar oluyor ama bize destek anlamında pek bir şey görmedik. Mesela Doğu ve Güneydoğu İş Kadınları Derneği (DOGÜNKAD) geldi, ama henüz bize yansıyan bir şey yok. Bir tek gelip gitmekle olmuyor tabi. Bizler somut adımlar bekliyoruz.

 

Peki memnun mu burada iş üreten kadınlar, gerçekten de bir istihdam yaratıldı mı?

 

Nejla Eskin: Bence proje çok güzel bir proje. Buradaki kadınlar gerçekten direniyor. Hiçbirimiz bu işi bilmiyorduk, birlikte öğreniyoruz, işimize, emeğimize sahip çıkıyoruz. Elimizden ne geliyorsa yapmaya çalışıyoruz. Fakat halktan beklediğimiz desteği göremedik. Zaman zaman kadın arkadaşlarla konuşuyoruz, acaba reklam konusunda mı yetersiz kalıyoruz diye. Ama öyle de değil durum, çünkü neredeyse kapı kapı dolaşıp broşür dağıtıyoruz. İnsanlara beklentilerini soruyoruz, neler yapmamız gerektiğini konuşuyoruz. Çalışmalarımıza onların beklentisi doğrultusunda yön veriyoruz. Bakın burada büyük bir markette bulabileceğiniz her şey var.

 

Bir beklentiyle açılan, ancak anladığım kadarıyla burada iş üreten kadınların beklentilere cevap vermeyecek bir durum söz konusu? Buradaki kadınları bu durum ekonomik olarak zora sokuyor mu? Mesela tezgahlar için kira ödüyorlar mı?

 

Nejla Eskin: Henüz bir kira ödememiz olmadı, bir aidatımız var 20 TL. Bizler topladığımız aidatları yine pazarın ihtiyaçlarına göre harcıyoruz.  Şimdiye kadar belediye bize yardımcı oluyordu, mesela tabelalar asıldı, panolar hazırlandı. Yakında LED’lerde bizim reklamlarımız dönecek, otobüs giydirilecek, billboardlarda reklamlarımız olacak. Bunların yanında bizler de aidatlarla kabin yaptırdık, pazarın albenisini arttırmaya çalışıyoruz. Yine de beklentimize uygun bir alışveriş gerçekleşmiyor maalesef.

 

Peki, bunun nedeni ne olabilir?

 

Nejla Eskin: Erkek faktörünün önemli olduğunu düşünüyorum. Buraya gelen kadınların birçoğu evli, hepsi çoluk çocuk sahibi insanlar. Gerçi birçokları eşleri tarafından destekleniyor. Ancak sanırım toplum henüz kadınların tek başına iş üretmesine alışkın değil.

 

Pazara bir göz gezdirdiğimizde; hem hazır ürünler, hem de el yapımı ürünler var. Bunları burada kadınlar kendileri mi hazırlıyor?

 

Nejla Eskin: Tabi mesela ben ve ablam el örgüsü yapıyoruz. Burada arkadaşlar yayık yayıyor, oradan ayran ve yağ çıkarıyorlar. Salça yapanlar, kuru dolmalık malzemeler yapanlar var, mantı açanlar var. Bazı arkadaşlar köylerde oturuyorlar, orada bahçesinden domates ve biber getiriyor. Köy yoğurdu ve yumurtalar da var tabi.

 

Kadınların burada sattıkları kendi bütçelerine mi yansıyor?

 

Nejla Eskin: Tabii ki, üstelik buradaki kadınlar “ürünlerimi satayım, parasını da kara gün için saklayayım” algısıyla hareket etmiyorlar. Burada kazandıkları paralar direk aile bütçelerine yansıyor. Birçoğu çocuklarını okutuyor mesela. Hepimizin evimizin bütçesine nasıl katkıda bulunabiliriz, kiramızı nasıl ödeyebiliriz, çocuklarımızı nasıl okutabiliriz gibi kaygıları var. Buradan kazandığımız bu para da kaygılarımızı biraz olsun hafifletiyor.

 

Anladığım kadarıyla buranın ciddi bir desteğe ihtiyacı var. Bu noktada bir çağırınız var mı?

 

Nejla Eskin: Aynen dediğiniz gibi, özellikle sivil toplum örgütlerinden ve tabi siyasi kuruluşlardan bu anlamda ciddi bir desteğe ihtiyacımız var. Bu projenin devam etmesi için, gerçekten de bu kadınlara ellerini uzatmaları gerekiyor. Çünkü hepimiz sıfır sermayeyle başladık. Adı üstünde mağdur kadınlara iş istihdamı sağlamak için açıldı bu Pazar. Başlangıçta fiyatlarımız biraz pahallı geliyordu insanlara, şimdi bu fiyatları indirdik. İnanın dışarıdan aldığınız şeylerle hemen hemen aynı fiyatlar, hatta bazen bizim ürünlerimiz daha ucuz da olabiliyor. Demem o ki kadınların verdiği bu mücadeleyi görsünler, eğer yüzlerini bize çevirirlerse ben inanıyorum ki bizim bu mücadelemize alkış tutacaklardır.